السلمي
مقدمة 9
مجموعة آثار السلمي
بسم الله الرحمن الرحيم مجموعهء آثار سلمى مقدمه أبو عبد الرحمن سلمى ( متوفى شعبان 412 ه . ) يكى از مهمترين نويسندگان ومورخان إيراني در قن چهارم واوايل قرن پنجم هجرى است كه خوشبختانه تعدادى از آثار مهم وارزشمند أو ، كه عموما دربارهء تصوف وعرفان اسلامى است ، به دست ما رسيده است . آثار أو ، كه همه به زبان عربى است ، از قديم نزد نويسندگان ومشايخ صوفيه كم وبيش شناخته بوده است . معروفترين اثر أو طبقات الصوفية است كه خود قديمترين وممفصلترين اثرى است كه در تاريخ بزرگان تصوف وعقايد وسخنان ايشان به دست ما رسيده وتاكنون دوبار تصحيح وچاپ شده است ، بار أول در قاهره 1 وبار دوم در ليدن 2 . شهرت اين اثر بيشتر مديون معروفيت كتاب ديگرى است به همين نام كه از روى تقريرات خواجة عبد الله انصارى ( متوفى 481 ) تهيه شده است . مرجع ومنبع اصلى خواجة عبد الله نيز همين كتاب سلمى بوده است . شهرت ومحبوبيت سلمى وآثار أو ، كه تقريبا از زمان حيات أو آغاز گرديد 3 ، بيشتر به واسطهء شاگردان أو بوده است كه سخنان أستاذ واخبارى را كه از وى شنيده بودند در كتابهاى خود نقل كرده اند . معروفترين شاگرد أو أبو القاسم قشيرى ( متوفى 465 ) است كه سخنان فراوانى از قول أستاذ خود در رسالهء قشيريه نقل كرده است . أبو نعيم أصفهاني ( متوفى 430 ) نيز ، كه سفري به نيشابور كرده وبه ملاقاة با سلمى نايل شده بود ، به اهميت مقام سلمى به عنوان مؤرخ وراوى بزرگ صوفيه اشاره كرده است 4 . خطيب بغدادي ( متوفى 463 ) نيز اخبار فراوانى از قول سلمى در تاريخ بغداد نقل كرده است .
--> 1 . مشخصات كتابشناسى آن از اين قرار است : طبقات الصوفية . أبو عبد الرحمن السلمى . به تصحيح ومقدمهء نور الدين شريبه قاهره ، چاپ أول 1953 ، چاپ دوم 1969 . 2 . مشخصات كتابشناسى طبع ليدن از اين قرار است : al - sulami abu abd al - rahman kitab tabaqat al - sfiyya . texte arabe avec une introduction et un index par johannes pedersen liiden 1960 3 . چنانكه خطيب بغدادي در تاريخ بغداد ( چاپ مدينه ، ج 2 ، ص 248 ) مى نويسد : : قدر أبى عبد الرحمن عند أهل بلده جليل ، ومحله في طائفته كبير ، وقد كان مع ذلك صاحب محمود أجمع شيوخا وتارجم وأبوابا . وبنيسابور له دويرة معروفة به يسكنها الصوفية قد دختلها ، وقبره هناك يتبركون بزيارته . " 4 . بنگريد به حلية الأولياء . أبو نعيم أصفهاني . ج 10 ، بيروت ، 1967 . ص 42 - 41 .